Inicjowanie interakcji

dlaczego to jest ważne?

Wzajemne kontakty to proces dwukierunkowy. Pomyśl o konwersacji, gdzie tylko ty wkładasz cały wysiłek, aby utrzymać rozmowę. Twój partner może podążać za rozmową i odpowiadać na twoje pytania, ale nie daje żadnych komentarzy i nie rozpoczyna nowego tematu. Byłaby to bardzo ciężka praca!

 

Aby podczas wzajemnych interakcji czuć swobodę i przyjemność każdy z partnerów musi umieć przejmować zarówno rolę inicjatora jak i osoby odpowiadającej.

Przeciętne dziecko podczas swojego rozwoju najpierw uczy się odpowiadać na oferty społeczne innych ludzi. Następnie uczy się przejmować rolę inicjatora, wykonując odpowiednie czynności, aby przyciągnąć uwagę dorosłego i rozpocząć interakcje społeczną. Dla dzieci z autyzmem przejęcie roli inicjatora stanowi znacznie większe wyzwanie, niż odpowiedź na inicjacje innych. Mogą one stać się całkiem biegłe w odpowiedzi na propozycje innych, ale nie uczą się odpowiednio inicjować interakcji społecznych. Bez tej podstawowej umiejętności dziecku będzie bardzo trudno się zaprzyjaźnić.

Aktualne badania w dziedzinie neurologii sugerują, że te dwie umiejętności; odpowiadanie oraz inicjowanie interakcji społecznych są w rzeczywistości reprezentowane przez dwa różne obszary mózgu. Skany mózgu wykazały, że obszar odpowiedzialny za inicjowanie społeczne u dzieci z autyzmem jest mniej rozwinięty, niż u dzieci bez tego rozpoznania.

Prawidłowe inicjowanie interakcji społecznych to istotna umiejętność potrzebna dziecku

jak osiagnąć ten cel?

1. Poczekaj na inicjacje dziecka

Większość rodziców dzieci autystycznych nie jest świadoma jak często rozpoczynają interakcje, gdyż dzieje się to naturalnie. Jeżeli dziecko nie inicjuje to jest oczywiste, że będziesz starał/a się wypełnić luki w celu zachowania płynności waszej interakcji społecznej.

Jeżeli będziesz próbował/a nauki inicjowania w typowym otoczeniu a nie pokoju specjalnie przeznaczonym dla dziecka, może ona nigdy nie mieć szansy nauki jak prawidłowo rozpoczynać interakcje.

Czekanie na rozpoczęcie interakcji przez dziecko może brzmieć prosto, ale dla Ciebie może okazać się to wielkim wyzwaniem. Dotyczy to zerwania z nawykiem wydawania poleceń i oczekiwania niezwłocznej odpowiedzi od dziecka.

Czekanie na inicjacje dziecka oznacza również, że musimy porzucić nasze zwykłe poczucie czasu w interakcjach społecznych. W typowych kontaktach społecznych oczekujemy odpowiedzi od naszego partnera w ciągu kilku sekund. Przerwa w interakcji, która trwa nieco dłużej staje się dla nas kłopotliwa i staramy się szybko wypełnić tę lukę. Robimy to tak szybko, że często nie jesteśmy nawet tego świadomi.

Rozpoczynając prace nad tym celem trzeba najpierw zdać sobie sprawę z tego jak wiele interakcji z dzieckiem rozpoczynasz Ty. Jeżeli jesteście razem w cichym i spokojnym otoczeniu spróbuj nic nie robić i poczekać na reakcje ze strony dziecka. Po prostu idź dzieckiem do jego pokoju i usiać cicho z boku. Nic nie mów nic nie rób tylko ją obserwuj.

Może ona rozpocząć interakcje na jeden z trzech sposobów;

1. Patrząc na ciebie

2. Komunikując się werbalnie lub nie werbalnie

3. Inicjując kontakt fizyczny (może podejść i dotknąć Cię lub zacznie wspinać się).

Zaczekaj aż zrobi jedną z tych trzech rzeczy Gdy twoje dziecko rozpocznie interakcję społeczną, odpowiedz i zacznij bawiąc się z nią jak zawsze. Świadomość tego, kiedy dziecko przerywa interakcje jest kluczem. Możesz być tak przyzwyczajony do ponownego wydawania poleceń, aż pojawi się odpowiedź, że nie zauważasz, kiedy dziecko zakończyło interakcje.

Czy jesteś świadomy wszystkiego, co mówisz do swojego dziecka i na co ono reaguje? To proste dodać komentarz lub zadać pytanie a następnie, jeżeli dziecko nie zareaguje dodać kolejny komentarz lub pytanie odpowiadając na nie samemu. To nie tworzy zrównoważonych interakcji ani nie tworzy możliwości dla dziecka, aby dowiedzieć się jak aktywnie i w pełni uczestniczyć we wzajemnych kontaktach społecznych..

Zamiast tego stwórz komentarz lub akcje, a następnie wstrzymaj swoje działanie pozostawiając dziecku dużo czasu na odpowiedź. W odpowiedzi na etapie przed werbalnym dziecko może po prostu spojrzeć na ciebie, podać coś, użyć gestu lub rozpocząć kontakt fizyczny. To jest wspaniałe! Szukaj jakiejkolwiek reakcji, że twoje dziecko jest nadal z tobą w interakcji.

Na przykład, gdy bawisz się z dzieckiem w łaskotki nagle zatrzymaj się. Trzymając ręce w górze, powiedz „uwaga nadchodzę…”i zaczekaj. Stwarza to okazje dla dziecka do aktywnego uczestnictwa w zabawie. Teraz ma okazje przejąć swoją kolej i pokazać, że jest zaangażowane w tą aktywność. Jeżeli w tej sytuacji dziecko patrzy na ciebie, wyciąga ręce, lub w inny sposób wykazuje, że chce kontynuować łaskotanie wiesz, że jest zaangażowane i może przejąć jeszcze bardziej aktywną role w zabawie.

Jeżeli tworzysz komentarze i pauzy (tak jak opisano to wyżej) a twoje dziecko nie reaguje poprzez kontakt wzrokowy lub fizyczny to znak, że koniec tej rundy wzajemnych kontaktów.

Na przykład przestajesz łaskotać i mówisz „uwaga nadchodzę…” robisz pauzę a dziecko patrzy w druga stronę, nic nie robi lub zaczyna robić coś innego oznacza to, że nie jest wstanie na tą chwile utrzymać żadnej interakcji. W tej sytuacji przestań czekać i pozwól mu wrócić, kiedy będzie gotowe.

Może to oznaczać, że trzeba poczekać kilka sekund a może znacznie dłużej. Nie ma znaczenia jak długo będziesz czekać, ważne jest, aby to dziecko rozpoczęło następną rundę interakcji. Jeżeli zaczniesz inicjować kolejną zabawę, wtedy tracisz szansę nauki tej bardzo cennej umiejętności. Nie musisz się przejmować, jeśli większość czasu będziesz czekać na inicjatywę dziecka. To nie jest strata czasu! Tak naprawdę na tym stadium rozwoju tworzenie okazji, aby twoje dziecko mogło rozpoczynać interakcje jest jedną z najpotrzebniejszych rzeczy jakie możemy zrobić. Dzięki temu pomagamy mu wspiąć się na kolejny poziom drabiny rozwojowej.

2. Świadomość interakcji społecznych

Gdy twoje dziecko inicjuje kontakty społeczne używając kontaktu wzrokowego, komunikacji (werbalnej lub niewerbalnej) lub kontaktu fizycznego ważne jest, aby dać mu znać, że jest to coś ważnego, że doceniasz jego starania. Można to zrobić przez chwalenie lub świętowanie jegoo starań w dowolny sposób. Można klaskać, rozweselić się, powiedzieć „dziękuję ” lub to, co wydaje się naturalne dla Ciebie. Chodzi o to, aby doświadczenie interakcji uczynić przyjemnym i łatwym dla dziecka. Tak, aby było podekscytowane z powodu tego kontaktu bardziej i bardziej.

To jest ważne, aby to robić nawet wtedy, gdy dziecko protestuje lub odmawia. Na przykład proponujesz aktywność, która według ciebie będzie przydatna dla dziecka a ono mówi „nie”(werbalnie lub nie werbalnie) Niezależnie od tego czy ono ma zamiar zaangażować się w proponowaną aktywność lub nie, ty pragniesz go uświadomić, że dokonało wyboru. To jest ważne dla niego, że może pozostać przy swojej decyzji nawet, gdy ona różni się od twojej. Tak wiec powiedz mu ”kocham, gdy mówisz mi, czego pragniesz” lub coś podobnego.

Jeżeli nie chce wykonać jakiejś aktywności lub jej dokończyć uszanuj jego wybór i odpuść proponowaną aktywność. NIE! Nie na zawsze. Możesz wrócić do niej po kilku minutach i spróbować ponownie. W istocie za każdym razem, gdy proponujesz jemu zabawę i dziecko mówi „nie”, a ty szanujesz jego wybór to uczysz go zarówno bycia silnym inicjatorem jak i bycia bardziej otwartym na nowe działania w przyszłości. Jeżeli czujemy kontrolę nad sytuacją jesteśmy bardziej odważni w podejmowaniu nowych wyzwań.

Jeżeli twoje dziecko odmawia czynności, którą musi wykonać (np. wziąć leki, odłożyć nóż, iść za rękę przy ruchliwej ulicy) nadal możemy docenić i zauważyć jego próbę komunikacji.

Możesz powiedzieć, że wiesz, czego ono chce i rozumiesz, co ono mówi jednak nadal chcesz trzymać je za rękę przy ruchliwej ulicy. Następnie wyjaśnij, dlaczego to robisz, pozostań spokojnym/ą i zdecydowanym/ą niezależnie od tego, co dziecko zrobi dalej.

Na tym etapie rozwoju warto ograniczyć takie sytuacje do minimum tak aby dziecko miało jak największe poczucie kontroli sytuacji społecznych, w których się znajduje. Możesz zadać sobie pytanie: Co jest tak naprawdę istotne? Nie uciekanie przez ruchliwą ulice- oczywiście! Nie wyszczotkowanie dzisiaj włosów lub nie umycie buzi wieczorem?

Ten artykuł jest fragmentem ze sprawozdania z diagnozy społeczno- komunikacyjne Growth through Play System. Całościowe sprawozdanie dotyczące obecnego rozwoju twojego dziecka jest dostępne po wypełnieniu kwestionariusza Growth through Play.przejdź do diagnozy

 Inicjowanie interakcji